از کلان‌داده (Big Data) در طراحی و توسعه محصول خود استفاده کنید


احتمالا از کاربرد داده‌های بزرگ یا بیگ دیتا در بازاریابی و فروش شنیده‌اید. اما شاید کمتر به استفاده از داده در طراحی و توسعه محصول فکر کرده باشید. بهتر است برای روشن‌تر شدن موضوع با داستان نجات اینستاگرام از شکست، شروع کنیم:

اینستاگرام اولیه، با نام Burbn شروع به کار کرد. این اپلیکیشن به شکلی طراحی شده بود که کاربران بتوانند از لوکیشن خود عکس گرفته و به اشتراک بگذارند. Burbn شرط گذاشته بود که اگر عکس‌ها با لوکیشن ثبت شده مطابقت داشته باشند در اپلیکیشن قرار می‌گیرند. اما با مشاهده داده‌های مربوط به رفتار کاربران، متوجه شدند که عملیات بررسی کردن لوکیشن بسیار پیچیده و غیر‌ضروری است. داده‌ها نشان می‌داد که کاربران عاشق به اشتراک گذاشتن عکس‌ها شده‌اند. حرکت درخشان Kevin Systrom و تیم موسس اینستاگرام این بود که قسمت‌های استقبال نشده را از اپلیکیشن حذف و روی به اشتراک گذاشتن عکس‌ها تمرکز کردند.

تنها ۸ هفته پس از این تصمیم، اینستاگرام متولد شد و در کمتر از یک‌ ماه به یک میلیون کاربر دست پیدا کرد. 

به قدرت داده در طراحی محصول ایمان آوردید؟ ما در دنیایی غوطه‌ور از اطلاعات زندگی می‌کنیم. تجزیه و تحلیل این داده‌ها در واقع گفتگو‌ با مشتریان است. ممکن است مشتریان متفاوت از چیزی که طراحی کرده‌اید از محصول شما استفاده کنند. بهبود محصول، آنطور که مشتری دوست دارد و از آن استفاده می‌کند، بهترین راه بازاریابی و کاهش هزینه‌های تبلیغات است.

  • چگونه از داده‌ها برای فهمیدن اینکه آیا محصول طراحی شده‌ شما همان چیزی است که مشتری می‌خواهد، استفاده کنید؟
  • تحلیل این داده‌ها چگونه به باز‌طراحی و توسعه محصول کمک می‌کند؟

کلان‌داده (Big data) چیست؟

کلان داده

تصویری از یک دیتاسنتر؛ محل جمع‌آوری و نگهداری از داده‌ها

به مجموعه‌ای از داده‌ها که برای رسیدن به الگویی تکرارشونده تجزیه و تحلیل می‌شوند، کلان‌داده گفته می‌شود. برای اینکه بهتر متوجه ویژگی‌های آن شویم بهتر است از متخصصان علم داده کمک بگیریم. آنها ۳ ویژگی اصلی را برای کلان‌داده معرفی می‌کنند.

– حجم: اندازه، مهم‌ترین عاملی است که کلان‌داده‌ها را از داده‌های معمولی متمایز می‌کند. سرعت اینترنت و تکنولوژی رایانش ابری، توانایی جمع‌آوری و نگهداری حجم عظیمی از داده‌ها را که پیش از این قابل تصور نبود، به شرکت‌ها می‌دهد.

– سرعت: کلان‌داده به سرعت در اختیار شما قرار می‌گیرد. لازم نیست برای رسیدن به اطلاعات مورد نیاز، منتظر بمانید تا گروهی پرسشنامه پر کرده و برای شما ایمیل کنند. قبل از اینکه بدانید به چه نوع داده‌ای احتیاج دارید، داده‌ها در حجم بزرگی در دیتابیس جمع‌آوری شده‌اند.

– تنوع: در روز انواع مختلفی از داده تولید و تبادل می‌شود. این داده‌ها می‌توانند متن، تصویر، ویدئو، اطلاعات به‌دست آمده از سنسور‌ها و یا هر نوع دیگری باشند.

کلان داده (بیگ دیتا) چیست

چه زمانی شروع کنید؟ 

برای تحلیل کلان‌داده و استفاده از نتایج، باید حجم داده به اندازه‌ای بزرگ باشد که بتوان در آن به دنبال روند بود. اما نباید دست نگه دارید تا داده‌هایی به اندازه اینستاگرام و یا دیگر کسب‌و‌کار‌های بزرگ جمع‌آوری شود. با توجه به زمینه فعالیت و مرحله رشد کسب‌و‌کار خود، می‌توانید با حداقل مقدار از داده شروع کنید. فقط باید توجه کنید که داده‌ها در هر‌ یک از معیار‌های مورد نظر شما، به اندازه کافی تکرار‌ شده باشند. اولین نکته مهم در این مقاله که باید به یاد داشته باشید:

هیچ وقت برای تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده کاربران زود نیست! حتی اگر به داده‌های اولیه و اندک دسترسی دارید. میزان استناد به نتیجه‌ای که از تحلیل داده به‌دست آورده‌اید، با حجم و میزان تکرار‌شوندگی آن سنجیده می‌شود. 

پس شروع کنید!

در چه بخش‌هایی می‌توان از کلان‌داده برای طراحی و توسعه محصول کمک گرفت؟

۱- آنچه مشتری می‌خواهد ارائه دهید! 

مهمترین دارایی هر کسب‌و‌کار مشتری است و تمام فعالیت‌های یک کسب‌و‌کار، در بهترین حالت، به تجربه بهتر مشتری و در نهایت افزایش فروش می‌انجامد. هیچ کسب‌و‌کاری بدون ساختن پایگاه مستحکمی از مشتریان تداوم پیدا نمی‌کند. بنابراین با وجود رقابت زیاد در بازار کسب‌و‌کار و مقایسه دائمی مشتری بین گزینه‌ها، نمی‌توان یک لحظه از او غافل شد. اگر شرکت‌تان سرعت یادگیری پایینی از ترجیح‌ و علاقه‌‌های مشتریان خود داشته باشد، نمی‌توانید انتظار رهبر بازار شدن را داشته باشید.

استفاده از کلان‌داده به کشف الگوی مشتریان کمک می‌کند. احترام گذاشتن به رفتار مشتری برای ایجاد وفاداری بسیار مهم است. در دنیای تجارت مدرن و عصر تکنولوژی، یک شرکت می‌تواند تمامی داده‌های مربوط به رفتار مشتریان خود را از مرحله جذب و بازدید تا مرحله خرید و پشتیبانی جمع‌آوری کند. درک مشتری مدرن بسیار راحت‌تر و راضی نگه داشتن آن به دلیل وجود رقبایی که هر لحظه در حال رصد بازار هستند، مشکل‌تر شده است.

در نهایت توجه به داده‌ها نرخ جذب و حفظ مشتری شما را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.

چه شرکتی از کلان‌داده‌ها (بیگ دیتا) برای ارائه محصول متناسب با هر مشتری‌ استفاده می‌کند؟

سیستم پیشنهاد فیلم Netflix

Netflix، غول صنعت رسانه، یک برند بزرگ است که از تحلیل داده‌ها برای ارائه هدفمند محصول استفاده می‌کند. این شرکت با داشتن بیش از ۱۰۰ میلیون مشترک، داده‌های بزرگی از علایق مشتریان جمع‌آوری می‌کند. با تحلیل داده‌ها، نتفلیکس به مشترکان خود پیشنهاداتی از فیلم‌هایی که ممکن است دوست داشته باشند، ارسال می‌کند. این کار با استفاده از داده‌های جستجو، فیلم‌هایی که تماشا کرده‌اید، زمان‌هایی که به تماشای آن پرداخته‌اید (چه روزی و چه ساعتی) و .. انجام می‌شود.

آمار‌های ارائه شده توسط نتفلیکس، تاثیر بالای پیشنهادات شخصی‌سازی شده را بر انتخاب فیلم توسط کاربران نشان می‌دهد.

کاربرد‌های کلان داده (بیگ دیتا)

۲- آنطور که مشتری می‌خواهد به‌نظر برسید! 

کسب‌و‌کار‌های بسیاری میلیون‌ها تومان خرج تبلیغاتی می‌کنند که اثرگذار نیست. چرا این اتفاق تکرار می‌شود؟

پیشنهاد: برای اینکه تبلیغات موثری داشته باشید و در این دام نیفتید، مقاله ۳ اشتباه مرگبار در تبلیغات را مطالعه کنید. 

بعد از سال‌ها انتظار، صنعت بازاریابی و تبلیغات می‌تواند از تکنولوژی تحلیل کلان‌داده برای انجام کار‌های تاثیرگذار استفاده کند. این تحلیل‌ها شامل مشاهده فعالیت آنلاین کاربران، پیدا کردن نقطه خرید مشتریان و تغییرات مورد نیاز لحظه به لحظه براساس علایق کاربران می‌شود. جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها فعالیت‌های بازاریابی و تبلیغات را هدفمند و متمرکز می‌کند. یک کمپین هدفمند‌ و شخصی‌سازی شده براساس داده‌های کسب‌و‌کار شما، صرفه‌جویی زیادی در هزینه‌های مالی و زمانی آن می‌کند.

به وسیله تحلیل داده‌ها، شرکت‌ها می‌توانند مشتری هدف خود را تعریف کنند. به همین دلیل از خسارت‌های ناشی از تبلیغات تقلبی (مانند تبلیغات کلیکی غیر واقعی) در امان خواهند ماند.

در نتیجه توجه به داده‌ها به اثربخشی بیشتر تبلیغات کمک می‌کند.

چه شرکتی از کلان‌داده‌ها (بیگ دیتا) برای انتخاب مکان و محتوای تبلیغات استفاده می‌کند؟

سیستم انتخاب مکان Starbucks

آیا تا به حال فکر کرده اید که چرا Starbucks، شرکت کافی‌شاپ‌های زنجیره‌ای در سطح جهان، سه شعبه در یک خیابان دارد؟ این شرکت از داده‌های بزرگ، اطلاعاتی مربوط به هر مکان جغرافیایی، حجم رفت‌و‌آمد‌ها، جمعیت ساکن و رفتار مشتری استخراج می‌کند. با تحلیل داده‌های مکانی، استارباکس درباره موفقیت احتمالی هر مکان برای بازگشایی یک شعبه جدید یا تبلیغات محیطی پیش‌بینی‌هایی انجام می‌دهد.

در ویدیو زیر می‌توانید داستان رشد استارباکس و نحوه استفاده آن از Big data را مشاهده کنید.

۳- از ریسک واقعی کسب‌و‌کار خود مطلع شوید! 

اتفاقات غیر قابل پیش‌بینی و محیط تجاری پر ریسک، فرآیند‌ مدیریت ریسک بهتری را طلب می‌کند. یک برنامه‌ منسجم مدیریت ریسک، سرمایه‌گذاری‌ بسیار مهمی برای هر شرکتی با هر زمینه فعالیتی به حساب می‌آید. مشاوران کسب‌و‌کار، شناسایی خطر‌های بالقوه و کاهش احتمال بروز آنها را، قدمی مهم برای رسیدن به سود پایدار می‌دانند.

تحلیل کلان‌داده کمک زیادی به توسعه راه‌حل‌های مدیریت ریسک کرده است. ابزار‌های موجود امکان مدل‌سازی خطر‌های کسب‌و‌کار شما را می‌دهند. در واقع در دسترس بودن و تنوع داده‌ها، کسب‌و‌کار شما را به سمت انتخاب هوشمند استراتژی‌های کاهش ریسک هدایت می‌کند.

برای رسیدن به این هدف، شرکت ها ابتدا باید داده های داخلی را جمع آوری کنند تا از ضعف‌های خود اطلاعات روشنی به‌دست آورند. پس از آن نوبت به داده‌های خارجی مانند وضعیت رقبا می‌رسد که تهدید‌های کسب‌و‌کار شما را مشخص می‌کنند. یک سیستم تجزیه‌و‌تحلیل مداوم و یکپارچه، همواره نشان‌دهنده ضعف‌ها و تهدید‌هایی است که در هر لحظه کسب‌و‌کار شما را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

پیشنهاد: ماتریس SWOT یک ابزار قدرتمند برای آنالیز و تحلیل وضعیت موجود و رقبا

در نتیجه توجه به داده‌ها تصمیم‌گیری‌های هوشمند و همه جانبه را ممکن می‌کند.

چه شرکتی از کلان‌داده‌ها (بیگ دیتا) برای بهبود فرآیند مدیریت ریسک استفاده می‌کند؟

سیستم مدیریت ریسک UOB

بانک UOB، به تازگی یک سیستم مدیریت ریسک راه‌اندازی کرده است که بر مبنای کلان‌داده‌ها کار می‌کند. این سیستم به بانک کمک می‌کند تا زمان محاسبه دارایی‌ در خطر (VaR) را به طور چشمگیری کاهش دهد. در حالت معمول این محاسبات ۱۸ ساعت طول می‌کشید، اما با وجود سیستم مدیریت ریسک بر پایه‌ کلان‌داده‌، فقط چند دقیقه زمان می‌برد. بانک UOB احتمالا در آینده‌ای نزدیک قادر خواهد بود در لحظه تحلیل ریسک را انجام دهد.

کاربرد‌های کلان داده (بیگ دیتا)

۴- راه‌های بهتر شدن محصول خود را بیابید!

کلان‌داده‌ها با فعال کردن نوآوری‌ و بهبود عملکرد محصول، به ابزاری برای توسعه و افزایش درآمد شرکت‌ها تبدیل شده‌اند. برای طراحی خطوط جدید محصولات و یا طراحی مجدد محصولات موجود، شرکت‌ها از تحلیل داده‌های مشتری استفاده می‌کنند. در هر فرآیند طراحی، دانستن نیاز‌ها و ترجیحات مشتری ضروری است. پس از آن که نیاز مشتری به عنوان مسئله کسب‌و‌کار مشخص شد، با استفاده از تحلیل‌های کلان‌داده می‌توان بهترین راه را برای پاسخگویی به آن نیاز پیدا کرد.

«روز‌هایی که می‌توانستید کسب‌و‌کار خود را با شهود قلبی پیش ببرید، پایان یافته است.» اگر شرکتی بخواهد در قرن بیست و یکم وارد بازار رقابتی شود، شهود دیگر قابل اعتماد نیست. شرکت‌ها باید راه‌هایی برای ردیابی محصولات، رقبا و بازخورد مشتری داشته باشند.

چه شرکتی از کلان داده‌ها (بیگ دیتا) برای پیدا کردن نیاز مشتری و توسعه محصولات خود استفاده می‌کند؟

سیستم فروش مواد غذایی Amazon

سوپرمارکت‌‎های زنجیره‌ای Whole Foods به دلیل فروش مواد غذایی فاقد نگهدارنده‌‌، رنگ‌‌دهنده‌، طعم‌دهنده‌ و شیرین‌کننده‌ مصنوعی در آمریکا به شهرت رسیدند. این مجموعه در سال ۲۰۱۷ پس از گزارش ضرردهی در چند فصل مالی پیاپی و تصمیم‌گیری درباره بستن تعدادی از فروشگاه‌هایش، طی مذاکراتی به آمازون فروخته شد. پس از خرید Whole Foods و تصاحب حدود ۴۰۰ مغازه فیزیکی، آمازون از تحلیل کلان داده (بیگ دیتا) برای ورود به بازار بزرگ مواد غذایی استفاده کرد.

کاربرد‌های کلان داده (بیگ دیتا)

تحلیل مبتنی بر داده، آمازون را برای رسیدن به سهم بیشتری از این بازار آماده کرد. کلید این موفقیت، درک چگونگی خرید محصولات مواد غذایی توسط مشتریان و چگونگی تعامل تامین‌کنندگان مواد غذایی با سوپر مارکت‌هاست. این داده‌ها هر زمان که نیاز به تصمیم‌گیری و اجرای تغییرات در سیستم توزیع و فروش مواد غذایی باشد، به کار آمازون می‌آیند.

نتیجه‌گیری

از طراحی محصول تا تبلیغات، از مدیریت ریسک تا مدیریت زنجیره تامین، از شناخت پرسونای مخاطب تا تحلیل رقبا، فقط بخشی از کاربرد‌های بیگ دیتا در دنیای کسب‌و‌کار هستند. تاثیر کلان‌داده‌ روز به روز در حال افزایش است و دیگر نمی‌توان بدون کمک گرفتن از آنها در بازار پر رقابت آینده زنده ماند. آزمایشگاه هر کسب‌وکاری در جامعه و میان مشتریان است و داده‌ها، ابزار آن به حساب می‌آیند. 

اگر شما یک شرکت کوچک و یا متوسط هستید به احتمال زیاد منابع محدودی دارید. پس قبل از شروع سرمایه‌گذاری روی سیستم جمع‌آوری و تحلیل کلان‌داده، بهتر است موارد زیر را در نظر بگیرید.

۱- از مسئله خود شروع کنید

کاوش در سرزمین عظیم داده‌ها می‌تواند بسیار سرگرم‌کننده و جذاب باشد. اما اگر به یک مسئله کسب‌و‌کار شما پاسخ ندهد، اتلاف منابع است.

۲- از ابزار‌های به روز استفاده کنید

راه‌حل‌های مبتنی بر رایانش ابری (cloud computing)، امکان دسترسی به ابزار‌های کارآمد و با هزینه کمتری را به شرکت‌ها می‌دهند.

۳- دسترسی به کلان‌داده را گسترش دهید 

کلان‌داده برای همه جنبه‌های کسب‌و‌کار شما مفید است. ممکن است تیم فروش، از داده‌ها برای حفظ مشتریان استفاده کند و بخش منابع انسانی، به دنبال یافتن ساعات بازدهی پایین کار باشد. برای همین به همه گروه‌ها دسترسی به داده‌ها بدهید.

۴- از دیدگاه متخصصان کسب‌و‌کار استفاده کنید 

برای داشتن پروژه‌های امیدوار‌کننده و کاربردی Big Data، با متخصصان کسب‌و‌کار مشورت کنید. درک چالش‌هایی که به وسیله تکنیک‌های تحلیلی کلان‌داده قابل حل شدن هستند، بسیار حیاتی است.

۵- در لحظه تحلیل کنید 

نوآوری در تجزیه و تحلیل کلان‌داده‌، فرصت‌های جدیدی برای کسب‌‌و‌کار‌ها فراهم کرده است. سیستم‌های تحلیل داده از گزارش‌های توصیفی به دریافت و تحلیل مداوم داده‌ها تغییر شکل داده‌اند. این سیستم به کسب‌و‌کار‌ها امکان می‌دهد تا در لحظه پیش‌بینی کنند و اقدام لازم را انجام دهند.

۶- نتایج تحلیل کلان‌داده‌ را مصور کنید

نتیجه نهایی تحلیل کلان‌داده باید به مدیران کسب‌و‌کار برای تصمیم‌گیری بهتر و انتخاب استراتژی مناسب کمک کند. مصور‌سازی داده‌ها، باعث ایجاد درخت تصمیم‌گیری می‌شود و به یک دید کلی از وضعیت مشتریان و گزینه‌های پیش‌رو برای بهبود تجربه آنها ارائه می‌دهد.

۷- کلان‌داده را با استفاده از تحلیل انسانی متعادل کنید

داده‌ها همه‌چیز را نمی‌گویند و امکان گرفتار شدن در خطای شناختی در صورت تحلیل سطحی آنها وجود دارد. تلفیق تکنیک‌های تحلیل کلان‌داده با تخصص و بینش انسانی، نه تنها عملکرد تجاری شرکت را افزایش می‌دهد، بلکه به یادگیری شرکت‌ها از آزمایش‌های واقعی داده محور کمک می‌کند.

آیا تا به حال از داده‌ها برای بهبود کسب‌و‌کار خود استفاده کرده‌اید؟ می‌توانید با مخاطبان آموزکار به اشتراک بگذارید… .

حمیدرضا رضایی

نویسنده حمیدرضا رضایی

نوشته های بیشتر از حمیدرضا رضایی

دیدگاه خود را ثبت کنید